Cumhuriyet

Kafkaslar'da bir satranç oyunu

The Economist dergisi, son sayısında Türkiye ile Ermenistan arasındaki yakınlaşmasını, "satranç oyunu"na benzetti. Dergi, "Güney Kafkaslar'da bahisleri çok yüksek bir satranç oyunu oynanıyor. Ancak satranç oyuncularından farklı olarak bu oyunda eğer ortak bir amaçta mutabık kalırsa tüm katılımcılar kazanabilir"diyeyazdı.
ANKA
Londra- Prestijli İngiliz The Economist dergisi, son sayısında Türkiye ile Ermenistan arasındaki yakınlaşmasını, "Dağ Satrancı" başlıklı bir analizde değerlerdirirken, "Güney Kafkaslar'da bahisleri çok yüksek olan bir satranç oyunu oynanıyor. Ancak satranç oyuncularından farklı olarak bu oyunda eğer ortak bir amaçta mutabık kalırlarsa tüm katılımcılar kazanabilir" diye yazdı.
Ortak amacın ise, Karabağ sorununun da çözülmesine katkıda bulunacak olan Türkiye ile Ermenistan arasındaki barış sağlanması olduğunu kaydeden dergi, bunun, Türkiye ve Ermenistan bir yol haritasında mutabık kaldıklarını açıkladıkları gün adeta mümkün göründüğü yorumunu yaptı. Dergi şöyle devam etti:

"Sınırlar açılırsa Ermenistan kutsal Ağrı Dağı'na tırmanabilecek""Sınırlar açılırsa Ermeniler, kutsal saydıkları Ağrı Dağı'na tırmanabilecek. Ermenistan' ile dostluğu da, Türkiye'ye Karabağ sorununun çözümünü sağlamak ve Güney Kafkaslar'da daha büyük bir rolü elde etmek için gerekli güç sağlayabilir. Ve bu ayrıca, Türkiye'nin dostları açısından Türkiye'nin AB üyeliğini teşvik etmek için yeni bir neden oluşturur."
ABD Başkanı Barack Obama'nın herkesi memnun etmek için 24 Nisan açıklamasında "soykırım" sözcünü kullanmadığını, yerine "büyük bir felaket" anlamına gelen "medz yegehern" i tercih ettiğini, bunun da Ermenistan ve diasporadaki "şahinler"i öfkelendirdiğini kaydeden dergi, Türkiye'de ise muhalefetin Obama'nın aynı şey söylemek üzere İngilizce yerine Ermenice kullandığını söylediklerine işaret etti.
İngiliz dergi, bir anlaşmaya daha büyük bir engelin Azerbaycan'ın oluşturabileceğini de belirtirken Azerbaycan'ın Rusya'ya yanaşmakla ve Türkiye'ye sattığı doğalgaz fiyatını artırmakla tehdit ettiğine dikkat çekti. Azerbaycan'ın bu tutumunun, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'nin "Ermenistan'ın Azerbaycan ile barış yapmadıkça Türkiye'nin Ermenistan ile barış yapyamacağı yönündeki geleneksel çizgiye dönmesi"ne neden olmuş olabileceğini de kaydetti.
Ancak asıl sorunu, Rusya'nın yaratabileceğini öne süren The Economist, Ermenistan ile Türkiye arasında barış sağlanmasının, Rusya'nun Ermenistan'daki kuvvetlerinin çekilmesine yol açabileceğini belirtirken Rusya'nın aynı zamanda daha gaz sağlamak için Azerbaycan'a baskı yaptığını kayderek, "Eğer bunu elde ederse, Orta Asya ve Azerbaycan'dan Türkiye üzerinden Avrupa'ya gaz taşıması planlanan Nabucco boru hattı projesi öldürülebilir ve böylece Avrupa enerji konusunda Rusya'ya daha çok bağlımlı hale getirilir"
1 Mayıs 2009



YORUM :

Kafkaslar'da bir satranç oyunu oynanıyor. Hemde bahisleri çok yüksek bir oyun bu. Ama bugüne kadar oynanan oyunlardan, hiç de farklı olmayan bir oyun bu. Kaybedenleri ve kazananları olacak olan, tarafları olan bir oyun bu, satranç. Dünün kutuplu dünyasının,bugün yeniden sivrilmeye çabalayan güçlerinin, açmaya zorladıkları yeni arenalarda sınamaya çalıştıkları, bir satranç oyunu bu.Kim kazanacak, kim mat olacak, belli değil.Ama esas kaybedeceklerin,o arenada yaşayan insanlar olduğu besbelli.
Şurası açık ki,THE ECONOMİST'in belirttiği gibi, satrançtan farklı şeyse bu olan.Eğer gerçekten farklıysa,o zaman güçlerin tezgahladığı biroyun değil, bu olan.Tarafların tümünün çıkarlarına hizmet eden bir yaklaşım, bir "mucize" olabilir bu ancak, Kafkaslar için!.
Şayet,Kafkaslar'a burnunu sokan herkes,ora insanlarının sorunlarına, karşılıklı, "insan gibi" bakabilirlerse,somut sorunlara ve "ortak çıkarlara” dayalı çözümleri birlikte oluşturabilirlerse ve buna, yardım ve katkıda bulunabilirlerse, gerçekten "model" olabilirler,tüm dünya için. Ve buda, ciddi ciddi, oyun değildir, Kafkaslar için..

The Economist'in sayın yazarları,artık oyunlarla yönetilebilecek, çözülebilecek sorunların yaşandığı bir dünyada değiliz.Çıkarları gizleyecek oyunların, sonuna geldik herhalde.Krizlerle kucaklaşa, boğuşa dayandığımız kapının, farkında değil misiniz.Ne kadar kıvırtsak da,George Monbiot' nun altını çizdiği gibi,ORTAK AKLIMIZIN ve ORTAK ÇIKARLARIMIZIN GEREĞİ OLAN, SİSTEMİN SÜRDÜRÜLEBİRLİĞİNİN zorunlu kıldığı, artık gerçekten herkesin kazanacağı, oyun olmayan büyük adımları atmaya sıra geldi.
Yurdaer Erşan